Dünya Beyin Gününde İnme ve Engellilik

 

İnme beyne giden kan damarlarının tıkanması sonucu ortaya çıkan kan akışı bozukluğu veya kan damarlarının yırtılması sonucu oluşan kanamaya ikincil beyin dokusunun hasar görmesidir. İnsanın normal ve anlamlı bir yaşam sürebilmesi için en kritik organ olan beyin dokusunda hasar oluşması kişinin fiziksel, zihinsel ve duygusal yetenekleri üzerinde ciddi sonuçlar doğurabilir ve pek çok farklı açıdan engellilik ile sonuçlanabilir. Çok sık görülen bir hastalık olması da göz önüne alındığında inme yaşlı bireylerdeki en sık engellilik nedeni olarak karşımıza çıkmaktadır. Ortaya çıkan engelliğin tarzı ve şiddeti, beyin hasarının yeri ve boyutuna göre büyük değişiklikler gösterebilir. Kol ve bacağı etkileyebilen kuvvet kaybı, başka bir ifade ile felç durumu, kişinin yürüme, hareket etme ve koordinasyon gibi pek çok fiziksel kabiliyetini olumsuz etkiler. Hasarın yerine bağlı olarak ortaya çıkan konuşma bozuklukları, yutma sorunları, hafıza, dikkat ve problem çözme ile ilgili zihinsel sorunları kişinin en temel günlük faaliyetlerini yerine getirmesinin ve dolayısı ile bağımsız bir yaşam sürmesinin önüne geçebilir. Tüm bunlara ilaveten depresyon, kaygı ve ruh hali değişimleri gibi duygusal değişiklikler de inmeden sonra yaygındır. Her ne kadar rehabilitasyon ve ilaç tedavileri tedavide çok önemli olsalar da, inme ilişkili engelliliğin ortadan kaldırılmasında en önemli faktör inmenin engellenmesidir. Bu bağlamda hipertansiyon, şeker, kolesterol, kalp ritim bozuklukları, obezite gibi tüm vücudun damar sağlığı bakımından ciddi risk faktörü olan hastalıkların kontrol altına alınması ve sıkı takip edilmesi, sigara ve aşırı alkol kullanımından uzak durulması, düzenli bir fiziksel aktivite ve uyku hijyeninin olması ve sağlıklı beslenme prensiplerine uyulması olmazsa olmazlardır. Kısacası vücudumuzu yaşlılığa ne kadar iyi hazırlarsak, beynimizi de inmeye ve inmenin sonuçlarına karşı o kadar iyi koruyabiliriz.

 

Prof. Dr. Ethem Murat Arsava